کاوشگر قوانین چهاربرگ
موضوع را از فهرست انتخاب کن تا قانون مربوط به آن با مثال باز شود. ۱۰ موضوع، از پخش کارت تا پایان دست.
جمع یازده
کارت عددی وقتی جمع میکند که مجموعش با کارتهای میز دقیقاً ۱۱ شود.
آس تا ۱۰ کارت عددی حساب میشوند و ارزششان همان عددشان است؛ آس ارزش ۱ دارد. اگر مجموع کارتِ دست تو با یک یا چند کارت عددی روی میز دقیقاً ۱۱ شود، همهی آن کارتها به دستهی تو میروند. تعداد کارتهایی که با هم برمیداری محدود نیست؛ فقط باید مجموع دقیق باشد.
- ۷ روی ۴ → ۱۱
- ۱۰ روی آس → ۱۱
- ۳ روی ۵ و ۳ → ۱۱
- ۲ روی ۲، ۳ و ۴ → ۱۱
کارتهای صورتدار (سرباز، بیبی، شاه) عدد ندارند و در این جمع شرکت نمیکنند.
سرباز
سرباز همهی کارتهای عددی و سربازهای روی میز را یکجا جمع میکند.
سرباز در جمع یازده شرکت نمیکند و بهجایش نقش جارو دارد: با بازیکردن سرباز، تمام کارتهای عددی و تمام سربازهای روی میز به دستهی تو میآیند. شاه و بیبی از دسترس سرباز خارجاند و روی میز میمانند.
- میز: ۹، ۴، سرباز، شاه → سرباز تو ۹ و ۴ و سربازِ میز را میبرد؛ شاه میماند.
خالیکردن میز با سرباز، در نسخهی این سایت «سور» حساب نمیشود.
شاه
شاه فقط یک شاه را از میز برمیدارد.
شاه نه در جمع یازده شرکت میکند و نه مثل سرباز میز را جارو میکند. تنها کاری که میکند این است که یک شاه دیگر را از روی میز جمع کند. اگر روی میز شاهی نباشد، شاهِ تو هم مثل یک کارت معمولی روی میز مینشیند.
- میز: شاه پیک و ۸ → شاه دل تو فقط شاه پیک را میبرد.
شاه امتیاز مستقیم ندارد، اما تا وقتی روی میز است، سور ساختن با جمع یازده غیرممکن میشود.
بیبی
بیبی فقط یک بیبی را از میز برمیدارد.
قانون بیبی دقیقاً مثل شاه است: فقط همتای خودش را جمع میکند و در جمع یازده نقشی ندارد.
- میز: بیبی خشت، ۶ → بیبی تو فقط بیبی خشت را میبرد.
بیبی هم مثل شاه امتیاز مستقیم ندارد.
آس
آس در چهاربرگ ارزش ۱ دارد و هر آس ۱ امتیاز است.
برخلاف خیلی از بازیهای ورق، آس در چهاربرگ بالاترین کارت نیست. ارزش عددی آن ۱ است، یعنی فقط با ۱۰ جمع یازده میسازد. در پایان دست، هر آسِ جمعشده ۱ امتیاز دارد؛ چهار آس روی هم ۴ امتیاز.
- آس تو + ۱۰ میز = ۱۱ ✓
- آس تو + ۹ میز = ۱۰ ✗
گذاشتن آس روی میز نسبتاً کمخطر است، چون فقط ۱۰ میتواند آن را بردارد.
هفت خاج
هرکس ۷ خاج یا بیشتر جمع کند و از حریف جلوتر باشد، ۷ امتیاز میگیرد.
خاج (♣) سیزده کارت دارد و بزرگترین جایزهی جدول امتیاز به آن تعلق میگیرد. برای گرفتن این ۷ امتیاز باید هم حداقل ۷ خاج داشته باشی و هم از حریف جلوتر باشی. اگر تعداد خاج دو طرف برابر شود، این امتیاز به هیچکس نمیرسد.
- ۸ خاج در برابر ۵ خاج → ۷ امتیاز برای نفر اول
- ۶ در برابر ۷ → ۷ امتیاز برای نفر دوم
- ۶ در برابر ۶ (بقیه روی میز مانده) → به هیچکس نمیرسد
۲ خاج هم یکی از همین سیزده کارت است، پس ارزشش بیشتر از ۲ امتیاز مستقیم آن است.
سور
خالیکردن کامل میز با یک جمعکردن معمولی = ۵ امتیاز.
اگر بعد از حرکت تو هیچ کارتی روی میز نماند، «سور» کردهای. سور امتیاز جداگانهای است که به کارتهای جمعشده اضافه میشود. در نسخهی این سایت هر سور ۵ امتیاز دارد و تعداد سورهای یک دست محدود نیست.
- میز: ۴ و ۵ — تو ۲ داری → ۲+۴+۵=۱۱ و میز خالی میشود: سور
- میز: فقط یک شاه — تو شاه داری → میز خالی میشود: سور
دو استثنا: سور با سرباز محاسبه نمیشود و سور در آخرین پخشِ دسته امتیاز ندارد.
جمعکردن اجباری
اگر کارتی در دستت بتواند چیزی بردارد، نمیتوانی کارت بیندازی.
این قانون بازی را تهاجمی نگه میدارد و جلوی «خرابکاری عمدی» را میگیرد. در میز آنلاین این سایت، کارتهایی که نمیتوانند جمع کنند در چنین حالتی کمرنگ و غیرفعال میشوند.
- میز: ۶ و شاه — دست تو: ۵، ۹، بیبی → باید ۵ را بازی کنی (۵+۶=۱۱).
در بعضی بازیهای خانگی این قانون اختیاری اجرا میشود.
پایان دست
کارتهای باقیماندهی میز به آخرین کسی میرسد که جمع کرده بود.
وقتی دسته تمام شد و دست هر دو بازیکن خالی شد، هرچه روی میز مانده به آخرین بازیکنی میرسد که در آن دست چیزی جمع کرده بود. بعد امتیازها شمرده میشوند.
- اگر آخرین جمعکردنِ دست مال تو باشد، سه کارت باقیماندهی میز هم به تو میرسد.
به همین دلیل آخرین جمعکردنِ هر دست ارزش ویژهای دارد.
پخش کارت
۴ کارت به هر بازیکن، ۴ کارت باز روی میز؛ بعد از خالیشدن دستها دوباره ۴ به ۴.
بازی با دستهی کامل ۵۲ کارتی انجام میشود. در شروع، چهار کارت به هر بازیکن و چهار کارت باز روی میز قرار میگیرد. وقتی دست هر دو خالی شد، چهار کارت تازه به هر نفر داده میشود اما میز دستنخورده میماند.
- ۵۲ کارت = ۴+۴ دست + ۴ میز + ۴۰ باقیمانده در دسته
اگر میان چهار کارتِ اولِ میز سرباز بیاید، در نسخهی این سایت آن سرباز به دسته برمیگردد و کارت بعدی جایش باز میشود.
خلاصهی همهی قانونها
| موضوع | خلاصه |
|---|---|
| جمع یازده | کارت عددی وقتی جمع میکند که مجموعش با کارتهای میز دقیقاً ۱۱ شود. |
| سرباز | سرباز همهی کارتهای عددی و سربازهای روی میز را یکجا جمع میکند. |
| شاه | شاه فقط یک شاه را از میز برمیدارد. |
| بیبی | بیبی فقط یک بیبی را از میز برمیدارد. |
| آس | آس در چهاربرگ ارزش ۱ دارد و هر آس ۱ امتیاز است. |
| هفت خاج | هرکس ۷ خاج یا بیشتر جمع کند و از حریف جلوتر باشد، ۷ امتیاز میگیرد. |
| سور | خالیکردن کامل میز با یک جمعکردن معمولی = ۵ امتیاز. |
| جمعکردن اجباری | اگر کارتی در دستت بتواند چیزی بردارد، نمیتوانی کارت بیندازی. |
| پایان دست | کارتهای باقیماندهی میز به آخرین کسی میرسد که جمع کرده بود. |
| پخش کارت | ۴ کارت به هر بازیکن، ۴ کارت باز روی میز؛ بعد از خالیشدن دستها دوباره ۴ به ۴. |
قوانین این نسخه در برابر نسخههای خانگی
چهاربرگ در ایران با توافقهای محلی بازی میشود. موارد زیر همانهایی هستند که بیشتر از همه فرق میکنند:
- ارزش عددی سور (در این نسخه ۵ امتیاز).
- محاسبهی سور با سرباز (در این نسخه محاسبه نمیشود).
- اعتبار سور در آخرین پخش (در این نسخه بیاثر است).
- سرنوشت کارتهای باقیماندهی میز (در این نسخه به آخرین جمعکننده میرسد).
- اجباری یا اختیاری بودن جمعکردن (در این نسخه اجباری است).
اگر با دوستانت قانون دیگری توافق کردهاید، همان برای میز خودتان معتبر است — کافی است قبل از شروع دربارهاش حرف بزنید. برای شمردن امتیاز آن بازی هم میتوانی از امتیازشمار استفاده کنی.
پرسشهای پرتکرار
این قوانین برای همهی نسخههای چهاربرگ صادق است؟
هستهی بازی (جمع یازده، سرباز، شاه و بیبی) همهجا یکسان است، اما جزئیاتی مثل ارزش سور یا سرنوشت کارتهای آخر میز بین بازیهای خانگی فرق میکند. آنچه اینجا میبینی، همان چیزی است که میز آنلاین ما اجرا میکند.
اگر جمعکردن ممکن باشد ولی نخواهم جمع کنم چه؟
در این نسخه مجاز نیست؛ جمعکردن اجباری است. در بعضی بازیهای خانگی این قانون اختیاری اجرا میشود.
چند کارت را میتوانم با هم بردارم؟
محدودیتی نیست، به شرطی که مجموع کارت تو و کارتهای انتخابی دقیقاً ۱۱ شود.